Comet House บ้านที่สร้างบทสนทนาระหว่างแสง ช่องเปิด และบริบทธรรมชาติ ผ่านแนวคิดการด้นสดทางสถาปัตยกรรมโดย Mitr Architects และ Studio Sifah
TEXT: SURAWIT BOONJOO
PHOTO: PLOYYARCH_SPACE
(For English, press here)
“การเจาะช่องเปิดราวกับส่วนว่างภายในภาพที่ติดตั้งจัดแสดงภายในอาคาร โดยมีเรื่องราวอยู่ภายในตัวเอง แทนที่เราจะนำภาพวาดมาตกแต่งบนผนัง แต่เรากลับเลือกใช้วิธีการเจาะและสร้างกรอบของหน้าต่างขึ้นมาแทน เพื่อฉวย จับ เอาเรื่องราวที่แช่นิ่งและเคลื่อนผ่านของทั้งโครงสร้างเดิม รวมไปถึงบรรยากาศร่มรื่นของธรรมชาติที่เปิดให้เห็นดอยสุเทพเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งกับพื้นที่พักอาศัยแห่งนี้” Studio Sifah เล่าถึงความสัมพันธ์ระหว่างช่องเปิดในอาคารและบริบทของธรรมชาติภายนอกของบ้านดาวหาง
บ้านดาวหางตั้งอยู่ทางตอนเหนือของประเทศไทยภายในหมู่บ้านสัจธรรม อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ ผลงานร่วมออกแบบโดยสองนักออกแบบ วรรัตน์ รัตนตรัย สถาปนิกผู้ออกแบบจาก Mitr Architects และ สีฟ้า ศรชัยยืน นักออกแบบภายในแห่ง Studio Sifah ทั้งคู่เล่าถึงความตั้งใจร่วมกันทำงานในครั้งนี้กับเพื่อนสถาปนิกผู้เขียนแบบและก่อสร้างอีกสองคน เพื่อสรรค์สร้างที่พักอาศัยแห่งใหม่ให้กับผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.บุรินทร์ ธราวิจิตรกุล อาจารย์คณะสถาปัตยกรรม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ในฝั่งตรงกันข้ามกับบ้านที่พักอาศัยเดิม
การทำงานกลุ่มของสถาปนิกในครั้งนี้ ตั้งแต่ผู้ออกแบบอาคาร ตกแต่งภายใน เขียนแบบ และรับเหมาทำให้การออกแบบครั้งนี้ ดำเนินการพัฒนาและต่อเติม ขยายความอยู่ร่วมกันตลอดเวลา ผลงานออกแบบจึงไม่ได้ถูกจัดแจงให้เรียบร้อยแต่แรกเริ่มอย่างสมบูรณ์ เพื่อให้ได้รองรับการสร้างสรรค์แบบด้นสดร่วมกันกับนักออกแบบคนอื่นๆ ที่หน้างาน จึงนำไปสู่การขบคิดกับภาษาทางสถาปัตยกรรมได้อย่างน่าสนใจ สอดรับไปกับความพึงพอใจของเจ้าของบ้านอย่างพอดิบพอดีกับการละ (เล่น) พื้นที่บางส่วนให้เกิดการเปลี่ยนแปลงกับการทำงานหน้างานกับพื้นที่ก่อสร้างจริง
บ้านเดิมเป็นอาคารยกใต้ถุนสูงกับฟังก์ชันทางเดินจงกรม ซึ่งเป็นคาแร็กเตอร์ของบ้านทุกหลังภายในหมู่บ้าน การออกแบบจึงเริ่มต้นกับการสนทนา เก็บรักษาทางเดินจงกรมเดิมที่สูงระยะ 1.80 เมตร และสร้างใหม่โดยคงภาษาการออกแบบเดิม อาจกล่าวได้ว่าบ้านได้รับการออกแบบโดยเริ่มต้นและให้ความสำคัญกับทางเดิน เริ่มจากการเชื่อมต่อกับพื้นที่เดิม ‘ชานพักบันได’ นำไปสู่การเกิดขึ้นของ one point perspective ที่เข้ามาส่งผลต่อตัวสถาปัตยกรรม กลายเป็นจุดศูนย์รวมที่สร้างพลังให้กับบ้านอย่างยิ่งยวด เส้นสายโค้งพริ้วไหวจึงถูกเสริมเข้ามาเติมเต็ม บิดให้เส้นตรงที่พุ่งแทงได้ ผ่อนคลายและมีพลวัตเคลื่อนไหวอ่อนนุ่มไปในที่ พร้อมกับการแบ่งเส้นระนาบให้มีความหลากหลายยิ่งขึ้น อีกทั้งจุดปลายสายตาต้นไม้ยืนต้นเขียวเป็นพุ่มใหญ่สวยงามท่ามกลางลานสีขาวกลางแจ้งทางด้านซ้ายซึ่งอยู่ถัดออกไปจากห้องนั่งเล่น
การเผยโครงสร้าง พื้นผิว และความเป็นวัสดุแบบตรงไปตรงมาสอดสัมพันธ์กัน ส่งผลต่อการสร้างมิติภายใน โดยตู้ที่ออกแบบให้มีมิติยุบยื่น มีแกนตั้งและนอนในระนาบที่เท่ากัน งานออกแบบภายในที่เป็นเส้นโครง สอดคล้องไปกับงานออกแบบสถาปัตยกรรม คล้ายกับพื้นยกสูงที่เผยให้เห็นโครงสร้าง โดยการออกแบบเฟอร์นิเจอร์เครื่องใช้ ตู้ เคาน์เตอร์จึงพยายามคงไว้ซึ่งคลังวิธีการของศัพท์ในการออกแบบให้ยังคงปฏิสัมพันธ์ต่อกัน รูปลักษณ์ความโปร่งทึบบางส่วนของเฟอร์นิเจอร์จึงล้อรับไปกับคาแร็กเตอร์ โปร่งและปิดบางส่วนของแผ่นผนังไม้ของอาคารไว้อย่างลงตัว มีการคำนึงถึงเรื่องการเจาะเพิ่มเพื่อสร้างพื้นที่ว่างด้วยเช่นกัน ไปกับทิศทางเดียวกันของการเปิดช่องแสงทั้งในแก่นตั้งและระนาบของอาคาร บริเวณพื้นที่ดับเบิ้ลสเปซมีการจัดการจำกัดให้แสงส่องสว่างไว้สามส่วนหลักคือ แสงทางตรงในตำแหน่งเหนือจุดวางโทรทัศน์ แสงทางอ้อมจุดรางโค้งที่ส่องสาดแสงขึ้นไปด้านบน และไฟอีกสองดวงบริเวณผนัง
“พอเราสร้างสรรค์งานสถาปัตยกรรมในครั้งนี้แบบด้นสด จึงนำไปสู่การเจาะช่องต่างๆ ของอาคาร ที่เข้ามาตอบรับกับความหมายและความต้องการที่พื้นฐานสุด นั่นคือในเรื่องของความโปร่งสบาย แต่อย่างไรก็ตามอีกสิ่งที่ได้กลับมาก็คือความสามารถในการเชื่อมต่อหรือการหยิบยืมพื้นที่ในอีกฟากหนึ่งของกระจกให้ได้ไหลเคลื่อนเข้าสู่พื้นที่ภายในตัวอาคาร ความโปร่งโล่งสบายของอาคาร กลับถูกพิจารณาและตีความในสถานะการเชื่อมร้อยพื้นที่เข้าไว้ด้วยกันเสียมากกว่า” Mitr Architects เล่าถึงการปรับเปลี่ยนหน้างานที่นำมาซึ่งรูปแบบการเชื่อมต่อพื้นที่ในตัวบ้านที่น่าสนใจ
อย่างผนังบริเวณหลังที่นั่งในห้องรับแขกซึ่งได้รับการเจาะเปิดเพิ่ม สร้างให้มวลของผนังราวกับกำลังลอยตัวขึ้น และในขณะเดียวกัน ก็สามารถเผยแสดงบรรยากาศอันจำเพาะของการเชื่อมสัมผัสระหว่างโครงสร้างทางเดินจงกรมเดิมกับชานพักอันใหม่ได้พอดี โดยในครั้งแรกถูกวางไว้เพียงให้สามารถเข้าถึงได้จากภายนอก แต่เมื่อได้แยกผนังสร้างช่องเปิดจึงสามารถรับรู้ความงามของการเข้ากันแบบไม่แนบสนิทระหว่างสองโครงสร้างไว้อย่างน่าติดตามจากภายในเช่นกัน คงเป็นเช่นเดียวกันกับรูปแบบการชนต่อกันระหว่างวัสดุต่างชนิดที่สร้างความโดดเด่นให้เห็นทั่วบ้าน เสาคอนกรีตที่ราวกับวางอยู่บนพื้นไม้ หรือผนังไม้สูงที่มาแทรกจังหวะผนังปูนกับแผ่นกระจกขนาดใหญ่ภายใต้วงกบไม้ ความสลับซับซ้อนของวัสดุเข้ามาช่วยเสริมสร้างความนิ่งเนิบแต่รุนแรง สมทับด้วยเส้นท้ายตั้ง-นอนจากการแบ่งระนาบพื้นที่อย่างหลากหลายของสถาปัตยกรรมแห่งนี้แบบให้ค่อยขบคิด
ดาวหาง อาจกินความหมายถึงการไหลลื่น การเคลื่อนที่ของความต่อเนื่องของแรงที่กระพุ่งกระทบเมื่อเข้ามาภายในพื้นที่ ก่อนเลื่อนไหลไปตามช่องเปิดหรือเส้นสายที่ทิ้งจังหวะให้ได้ส่งต่อแรงไหวไหลตามเส้นโค้งขยับออกไปตามเส้นวิถีการโคจร หรือแสงวาบที่สาดส่องเข้าจากช่องเปิดที่ส่องกระทบผ่านไปอยู่ชั่วครู่คล้ายการเดินทางผ่านของของแข็ง เศษเสี้ยวของบางสิ่งที่เห็นในรูปแบบแสงที่อ่อนนุ่ม