Jordi Riembau Ribot และ Miquel Rusca Mestre จาก Nordest Arquitectura ปรับโฉม Casa 2302 บ้านไร่ชนบทในสเปน ด้วยการจัดวางพื้นที่ภายในใหม่ เปิดรับแสงและธรรมชาติ พร้อมรักษาเสน่ห์ของวัสดุดั้งเดิมผ่านภาษาสถาปัตยกรรมร่วมสมัย
TEXT: THAN DEESAMER
PHOTO: FILIPPO POLI
(For English, press here)
หากเรานึกถึงสถาปัตยกรรมสเปนแล้ว คงหนีไม่พ้นองค์ประกอบของบ้านที่ก่อด้วยอิฐสีน้ำตาลแดง สีส้ม หรืออาคารที่นำหินคัดรูปทรงขนาดใหญ่มาก่อเสมือนอิฐอันเป็นเอกลักษณ์ ที่มีกลิ่นอายของการผสมผสานกันระหว่างวัฒนธรรมตะวันออกและตะวันตกเข้าด้วยกัน ณ คาบสมุทรไอบีเรีย ดินแดนทางตะวันตกเฉียงใต้ของทวีปยุโรป เป็นที่ตั้งของประเทศสเปน
ด้วยภูมิประเทศส่วนมากของสเปนที่ซึ่งมีหินทรายธรรมชาติและหินแกรนิตจำนวนมาก สมัยก่อนถ้าจะสร้างสิ่งก่อสร้างหรือสถาปัตยกรรม คงไม่มีอะไรเหมาะไปกว่าการใช้วัสดุก่อสร้างท้องถิ่นตามธรรมชาติ โดยหินทรายธรรมชาติ และหินแกรนิตนิยมนำมาใช้เป็นส่วนประกอบของการทำอิฐ หรือนำมาทำเป็นวัสดุผสมคอนกรีต อันเป็นสีส้ม หรือน้ำตาล สิ่งที่น่าสนใจคือวัสดุเหล่านี้มีแร่ธาตุเหล็กออกไซด์เป็นส่วนประกอบ และเมื่อเวลาผ่านไปนับร้อยปี ผิวอาคารจะทำปฏิกิริยากับสภาพอากาศ ฝุ่นควัน และแสงแดด จนทำให้สีเข้มขึ้น กลายเป็นโทนสีน้ำตาลอมส้มหรือสีเหลืองโบราณที่มีเอกลักษณ์
Casa 2302 บ้านไร่ บ้านสวนสไตล์ฟาร์มเฮาส์ที่ได้แรงบันดาลใจจากบ้านในไร่ชนบท ผสมผสานความอบอุ่น เรียบง่าย และเป็นธรรมชาติ ที่ตั้งอยู่ใน ไบซ์ อัมปอร์ดา หนึ่งในเขตการปกครองของฌิโรนา ในแคว้นกาตาลุญญาของประเทศสเปน ที่ผ่านกระบวนการรีโนเวทโดยสถาปนิก Jordi Riembau Ribot และ Miquel Rusca Mestre จาก Nordest Arquitectura สตูดิโอออกแบบสถาปัตยกรรมที่มีแนวทางการออกแบบโดยเน้นงานสถาปัตยกรรมที่อยู่อาศัยและกลมกลืนกับสภาพแวดล้อม ภูมิอากาศ และประวัติศาสตร์ท้องถิ่น
ผ่านงานออกแบบด้วยความเคารพต่อสภาพแวดล้อมและวัฒนธรรม พร้อมเปิดรับมุมมองแบบร่วมสมัย ซึ่ง Casa 2302 ได้สร้างบทสนทนาร่วมกับบริบทแวดล้อม ที่โดดเด่นด้วยพื้นที่ภายในแบบเปิดโล่ง และการลำดับช่องว่างภายในอาคารที่เต็มไปด้วยพื้นที่เปิดโล่ง ซึ่งส่งผลให้แสงสว่างเข้ามาส่องกระทบวัตถุให้เผยถึงความงามของวัสดุท้องถิ่นของตัวอาคารดั้งเดิม
การปรับปรุงตัวอาคารมีหลักในการออกแบบที่เห็นได้ชัดก็คือพื้นที่ตรงกลาง ซึ่งเดิมเป็นบันไดที่ถูกแบ่งแยกให้กระจัดกระจายได้กลายมาเป็นแกนกึ่งกลางของอาคารเพื่อเชื่อมต่อระหว่างทางเข้ากับสวนทางทิศใต้ ส่วนประกอบของบันได เช่น ผนังกันตกคอนกรีตก็ทำหน้าที่กำหนดเส้นทางการสัญจร ระดับพื้น และพื้นที่ใช้งานด้านบนที่ต้องการความเป็นส่วนตัว อีกทั้งยังมีองค์ประกอบของผนังภายในที่ทำหน้าที่เสมือนเป็นเปลือกอาคาร พื้นที่ดังกล่าวสร้างบรรยากาศที่เหมือนอยู่กลางแจ้ง เปิดทางให้แสงสว่าง พืชพรรณ และวัสดุต่างๆ ได้ผสมผสานและมีปฏิสัมพันธ์กัน
พื้นที่ต่อยื่นหรือเฉลียงด้านข้างของห้องครัว ได้ถูกออกแบบให้ผสานกับการตกแต่งแบบทึบสลับกับแนวกระจกใส โดยจัดเป็นพื้นที่สำหรับรับประทานอาหารและเตาบาร์บีคิว ซึ่งสามารถมองเห็นวิวสวนได้อย่างชัดเจน ในส่วนของโครงสร้างปีกซ้ายและขวาของอาคาร เลือกใช้สีในการตกแต่งที่ออกไปทางโทนสีอ่อน ประกอบกับการเลือกใช้วัสดุอย่างไม้ธรรมชาติเพื่อสร้างความรู้สึกสงบ ผ่อนคลาย ในขณะที่แกนกลางของบ้าน ตกแต่งด้วยหิน กรวด คอนกรีต และไม้ เพื่อเพิ่มเอกลักษณ์และความโดดเด่นให้กับพื้นที่ อีกทั้งการเลือกออกแบบช่องเปิดของแสงที่เป็นผนังกระจกทางทิศใต้ยังช่วยเชื่อมโยงพื้นที่ภายในและภายนอกเข้าด้วยกันได้อย่างกลมกลืน โดยที่ยังคงรักษาเอกลักษณ์ดั้งเดิมของบ้านสไตล์ฟาร์มเฮาส์ บ้านไร่ บ้านสวน ที่รวมเข้ากับความสะดวกสบาย ซึ่งมักเน้นโครงสร้างหลังคาทรงจั่ว วัสดุธรรมชาติท้องถิ่น เพื่อก่อให้เกิดความรู้สึกผ่อนคลายและน่าอยู่แก่ผู้พักอาศัย เอาไว้ได้อย่างครบถ้วน
หากองค์ประกอบหินและคอนกรีตสีส้มอ่อน หรือสีน้ำตาลแดงคือภาพจำของสถาปัตยกรรมสเปน Casa 2302 ก็คือบทพิสูจน์ว่าคุณค่าของวัสดุเหล่านั้นไม่ได้อยู่แค่รูปลักษณ์ หากแต่อยู่ที่การนำมาเล่าเรื่องใหม่อย่างเคารพต่ออดีต ผ่านการจัดวางพื้นที่ แสง และธรรมชาติ จนบ้านไร่หลังเก่ากลายเป็นพื้นที่ร่วมสมัยที่ยังคงกลิ่นอายของชนบทสเปนเอาไว้ได้อย่างงดงาม