‘No.1 Common’ exhibition designed by KUF Studios ‘No.1 Common’ นิทรรศการจาก AHEC ที่พลิกภาพไม้เกรดทั่วไปให้กลายเป็นผลงานออกแบบร่วมสมัย ในงาน 3daysofdesign ประเทศเดนมาร์ก
TEXT: NATHATAI TANGCHADAKORN
PHOTO COURTESY OF AHEC
(For English, press here)
ในปีนี้ American Hardwood Export Council (AHEC) ก็ได้ไปเยือนเทศกาลออกแบบประจำปีของเดนมาร์กอย่าง 3daysofdesign ที่โคเปนเฮเกนด้วยเช่นเคย ซึ่ง AHEC กลับมาพร้อมชื่อนิทรรศการอย่าง ‘No.1 Common’ โดยจัดแสดงเป็นส่วนหนึ่งของ Material Matters fair ที่เป็นแพลตฟอร์มด้านงานออกแบบที่พูดเรื่องวัสดุอีกที
แล้ว ‘No.1 Common’ คืออะไร No.1 Common หรือ No.1C คือชื่อที่ใช้เรียกคุณภาพของไม้ที่มีความทั่วๆ ไปเป็นไม้ที่มีราคาไม่แพงนัก ใช้งานง่าย และมีความพิเศษคือเป็นเกรดไม้ที่ถูกตัดออกมาให้มีขนาดที่ไม่ใหญ่มาก และสอดคล้องกับการนำไปใช้ในการทำหน้าบานตู้ พื้น และชิ้นส่วนเฟอร์นิเจอร์ต่างๆ โดยเฉพาะการทำหน้าบานตู้เนื่องด้วยขนาดที่เข้ากันได้ดีกับขนาดหน้าบานตู้ขนาดมาตรฐานในสหรัฐอเมริกา และมีอีกชื่อหนึ่งว่าเป็นไม้ ‘เกรดสำหรับทำตู้ (cabinet grade)’
แม้ว่าจะเป็นแบบนั้น แต่ด้วยความเป็นไม้ระดับทั่วไป ทำให้ No.1C นั้นไม่ได้เป็นเกรดไม้ที่ได้รับความนิยมในการนำมาสร้างสรรค์เป็นเฟอร์นิเจอร์มากนักในแถบยุโรป ผู้ออกแบบส่วนใหญ่จะสนใจเลือกใช้ไม้ที่เกรดสูงกว่าอย่าง FAS หรือ Selects ทำให้ No.1C แต่เรื่องที่ผู้คนส่วนใหญ่ไม่ทราบก็คือไม้เนื้อแข็ง No.1C นั้นมีปริมาณส่วนที่ไม่มีตำหนิ (clear wood) แทบใกล้เคียงกับไม้เกรดสูง เพียงแค่มีขนาดชิ้นไม้ที่เล็กกว่าเท่านั้น
ในนิทรรศการนี้ AHEC ได้ทำงานร่วมกับ Benchmark ผู้ผลิตเฟอร์นิเจอร์แถวหน้าของอังกฤษ เพื่อแสดงศักยภาพของไม้ No.1C โดยได้ว่าจ้างนักออกแบบ 3 คน ได้แก่ Andu Masebo ซึ่งทำงานโดยยึดความเรียบง่าย ความสามารถในการเข้าถึงผู้ใช้งาน และการเลือกใช้วัสดุเป็นหลัก Daniel Schofield ซึ่งมีพื้นเพด้านการออกแบบกราฟิกและฝีมือในฐานะช่างไม้ และ Anna Maria Øfstedal Eng ผู้สนใจการหยิบเอา ‘ความย้อนแย้ง’ มาใช้ในการสร้างสรรค์ผลงาน ตัวนิทรรศการ ‘No.1 Common’ เองยังได้รับการออกแบบโดย KUF Studios สตูดิโอของนักออกแบบชาวเดนมาร์กอย่าง Kia Utzon-Frank อีกด้วย
Daniel Schofield, Andu Masebo, Anna Maria Øfstedal Eng, and Kia Utzon-Frank during the material workshop at Benchmark
Around Table by Andu Masebo
นักออกแบบจากลอนดอนอย่าง Andu Masebo นั้นให้ความสนใจกับสิ่งที่มนุษย์เราสร้าง วิธีที่สร้าง รวมถึงกลไกแวดล้อมที่สิ่งๆ นั้นจะเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งเมื่อถูกสร้างขึ้นมาแล้ว สำหรับ ‘No.1 Common’ นี้ Masebo ได้ออกแบบชุดโต๊ะที่ใช้ส่วนโค้ง 1 ใน 8 ของวงกลมมาสร้างสรรค์ โดยการจัดวางของพวกมันจะถูกเปลี่ยนแปลงไปตลอดระยะเวลา 3 วันที่จัดงาน
Andu Masebo
โต๊ะชุดนี้สร้างขึ้นด้วยไม้ No.1C red oak ส่วนเก้าอี้สตูลแบบ semi-stackable ใช้ไม้ No.1C brown maple โดยมีดีไซน์ที่ล้อไปกับสไตล์การออกแบบของโต๊ะ ในบ้านส่วนใหญ่โต๊ะทานอาหารมักมีฐานะเป็นศูนย์รวมปฏิสัมพันธ์ทางสังคมของผู้คน และยังช่วยเพิ่มความรู้สึกเชื้อเชิญให้กับสเปซด้วยการเป็นจุดรวมตัว Around Table ถูกคิดขึ้นผ่านการจินตนาการให้โต๊ะเป็นจุดศูนย์กลางของแรงดึงดูดนั้น และเสาะหาวิธีสร้างสรรค์ช่วงเวลาต่างๆ ที่คนจะมาอยู่ร่วมกัน
‘Common Room’ by Daniel Schofield
Schofield ใช้ไม้ No.1C cherry ในการสร้างสรรค์เฟอร์นิเจอร์ขึ้นมาชุดหนึ่ง ประกอบด้วยโต๊ะ ม้านั่ง เก้าอี้สตูล และฉากกั้นที่มีความสูงหลากหลาย ทั้งหมดเพื่อตอบรับความต้องการพื้นที่ทำงานที่ยืดหยุ่นซึ่งเพิ่มขึ้นในปัจจุบัน โดยทั่วไปไม้ No.1C มักจะต้องผ่านกระบวนการมากมายเพื่อให้คุณสมบัติตามธรรมชาติของมันเหมาะกับการผลิตชิ้นงานขนาดใหญ่ อาทิ ตาไม้ (knots) การเปลี่ยนสี (colour shifts) และลายไม้ที่ผิดปกติ (irregular grain) แต่นอกจากจะไม่ซ่อนสิ่งเหล่านี้แล้ว Schofield ยังคิดค้นองค์ประกอบที่จะโอบรับพวกมันขึ้นมาใหม่ ด้วยการใช้วิธีง่ายๆ แต่เห็นผลดีเพื่อประสานรอยแยกและอุดรูบนไม้ ผลักดันศักยภาพของ No.1C สู่ขั้นสูงสุด
Daniel Schofield
butterfly joint ที่พบในงานฝีมือตามปกติจะมีเหลี่ยมมุมคม ทว่าในงานนี้กลับถูกทำให้มนเพื่อเพิ่มความเร็วการผลิตไปพร้อมๆ กับเน้นย้ำว่ามันถูกสร้างโดยเครื่องจักร รูปร่างสามเหลี่ยมกลมมนช่วยให้งานในคอลเล็กชันนี้มีความกลมกลืนเป็นอันหนึ่งอันเดียว เรียกว่าเป็นทั้งฟังก์ชันและสไตล์
Kontur Series by Anna Maria Øfstedal Eng
Anna Maria Øfstedal Eng เคารพในสิ่งที่เกิดจากฝีมือของผู้สร้างระหว่างกระบวนการสร้างผลงานเสมอ เธอยกย่อง ‘ความไม่สมบูรณ์แบบ’ เสมือนสัญลักษณ์ของความตรงไปตรงมาและความโปร่งใส Øfstedal Eng ออกแบบตู้และกระจกติดผนังที่ได้รับแรงบันดาลใจจากการทดลองกับวัสดุอย่างไม้ yellow birch ซึ่งเต็มไปด้วยความเฉพาะตัว เริ่มต้นด้วยแรงบันดาลใจจากรากและกิ่งก้านที่เธอสนใจมาเป็นระยะเวลานาน ฟอร์มที่บิดไปมานี้ก่อตัวเป็นทั้งโครงสร้างและโครงร่างของเฟอร์นิเจอร์ สีสันที่หลากหลายของไม้ชนิดนี้ยังนำไปสู่การทำ laminate ไม้ชนิดเดียวกันเพื่อแสดงโทนและลวดลายที่แตกต่างกันออกมาเป็นแพทเทิร์น
Anna Maria Øfstedal Eng
องค์ประกอบที่ราวกับงานประติมากรรมตัดกับพื้นผิวที่สะอาดเรียบร้อยและมีสีอ่อนของพาร์ทหน้าตู้ ท็อปโต๊ะ ที่นั่ง และพนักพิง บทสนทนาที่เกิดขึ้นระหว่างรูปลักษณ์ที่เรียบง่ายกับสุดขั้วนี้ได้ขับเน้นความสวยงามและความอเนกประสงค์ของไม้ No.1C ทั้งยังช่วยยกระดับคุณค่าของมันผ่านฝีมือและการออกแบบที่ใส่ใจ
ปัจจุบันป่าไม้เนื้อแข็งในสหรัฐอเมริกามีจำนวนไม้ยืนต้นมากกว่า 50 ปีก่อนถึงสองเท่า เราควรคิดหาหนทางที่จะใช้งานไม้เหล่านี้ใหม่อีกครั้ง เรียนรู้ที่จะยินดีและยอมรับในแบบที่มันเป็น ไม่ใช่เอาแต่เลือกชิ้นส่วนที่ ‘ยอดเยี่ยม’ ที่สุดซึ่งมีเพียง 10 – 15% ของต้นไม้ทั้งหมดเท่านั้น แต่เป็นการใช้ให้มากที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ เพื่อเพิ่มศักยภาพของทรัพยากรธรรมชาตินี้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด
