กำแพงโค้งกำบังความวุ่นวาย แต่งเติมความสงบผ่านเสียงสะท้อนที่ Simple Design Archive พิพิธภัณฑ์ศิลปะที่ออกแบบโดย HAS design and research
TEXT: PHARIN OPASSEREPADUNG
PHOTO: W WORKSPACE EXCEPT AS NOTED
VIDEO EDITOR: W WORKSPACE
(For English, press here)
‘Simple Design Archive’ คือพิพิธภัณฑ์เล็กๆ จากเมืองจีนที่ซ่อนความยิ่งใหญ่ไว้ในความเรียบง่าย ทั้งงานศิลปะร่วมสมัยจากเอเชียและเฟอร์นิเจอร์สไตล์ยุโรปโมเดิร์น ความพิเศษที่มากกว่างานศิลปะและเฟอร์นิเจอร์เหล่านี้ คือทางเข้าที่โดดเด่นไม่เหมือนใครจากกำแพงโค้งที่ทอดตัวซ้อนสลับเสมือนเขาวงกตสีขาว สร้างระยะห่างจากความเร่งรีบของโลกภายนอก เพิ่มระยะเวลาให้เราได้ดื่มดำกับความงามของธรรมชาติและงานศิลป์
Image courtesy of HAS design and research
พิพิธภัณฑ์จาก HAS design and research แห่งนี้ตั้งอยู่ในมณฑลอานฮุย ประเทศจีน รายล้อมด้วยทิวทัศน์ของภูเขาหวงซาน หนึ่งในภูเขาศักดิ์สิทธิ์และมีชื่อเสียงที่สุดของจีนเป็นฉากหลัง และจากความงามของธรรมชาติ สะท้อนถึงความเป็นนิจนิรันดร์และความรู้สึกทางวิญญาณ ทำให้สองนักออกแบบอย่าง เจอร์รี่ หง (Jenchieh Hung) และ กุลธิดา ทรงกิตติภักดี จาก HAS design and research นำมาเป็นแรงบันดาลใจออกแบบมิวเซียมแห่งนี้ เพื่อทำหน้าที่เชื่อมโยงและสร้างประสบการณ์ใหม่ๆ ให้กับผู้คน และดึงดูดให้ผู้ใช้งานได้เข้าใกล้ธรรมชาติมากขึ้นกว่าเดิม
Image courtesy of HAS design and research
เนื่องด้วยพื้นที่ด้านนอกที่เต็มไปด้วยความวุ่นวายและเสียงรบกวนจากภายในเมือง HAS design and research จึงต้องการสร้างพื้นที่ที่เปรียบเสมือน ‘ตัวกรอง’ เพื่อแยกความวุ่นวายออกจากประสบการณ์ของผู้มาเยือน กลายมาเป็นกำแพงโค้งสีขาวบริเวณทางเข้า สลับโค้งซ้อนกันไปเรื่อยๆ ตามความสูงต่ำ พร้อมแทรกด้วยพรรณไม้สีเขียวชอุ่มที่ตัดกับกำแพงขาว โดยกำแพงนี้ไม่ได้นำเสนอในมุมของความงามเท่านั้น หากยังมีหน้าที่ลดเสียงรบกวนจากภายนอก และยังกลายเป็น echo chamber หรือห้องสะท้อนเสียงแบบธรรมชาติ โดยเสียงที่เกิดขึ้นภายในลานกว้างแทรกระหว่างกำแพงจึงคล้ายกับบทกวีที่โอบล้อมผู้มาเยือนแบบไม่ทันรู้ตัว
ระหว่างพื้นที่ของกำแพงอุดมไปด้วยพรรณไม้สีเขียว ทำหน้าที่ดึงดูดเหล่านก และแมลงอย่างจั๊กจั่นให้เข้ามาแวะเวียนในยามกลางวัน เกิดเป็นบรรยากาศสีเขียวพร้อมด้วยเสียงจากธรรมชาติหลากหลาย เพิ่มความสดชื่นให้กับผู้เข้าชมมากขึ้น ทำให้กำแพงและพื้นที่ลานกว้างนี้กลายเป็นพื้นที่ระบบนิเวศขนาดเล็กของเมืองอีกด้วย นอกจากนี้แล้ว กำแพงโค้งยังช่วยทำหน้าที่กำบังไอร้อนจากแสงแดดจากทิศตะวันตกในช่วงบ่ายๆ ของวันได้อีก การจัดพื้นที่รูปแบบนี้คล้ายคลึงกับงานออกแบบโบสถ์ คือเพิ่มความรู้สึกพิเศษและสงบให้กับพื้นที่ธรรมดาๆ ของเมือง
นอกจากนี้แล้ว กำแพงสีขาวโค้งมนหลังนี้ยังทำหน้าที่เชื่อมต่อระหว่างพื้นที่ภายในและภายนอกได้อย่างแนบเนียนและลงตัว เพราะเมื่อเดินผ่านด้านหน้าก็จะพบกับแกลเลอรีหลัก ออกแบบด้วยรูปทรงโค้ง พร้อมกำแพงสูงเช่นเดียวกัน แถมลูกเล่นด้วยช่องแสงด้านบนกับความสูง 5 เมตร พร้อมด้วยพื้นที่ป่าเต็มไปด้วยต้นไม้ตามฤดูกาล ทำงานสอดประสานกับการเคลื่อนตัวของดวงอาทิตย์ ฉายแสงและเงาอันเป็นเอกลักษณ์แต่ละช่วงเวลาผ่านช่องแสง มอบความรู้สึกเหนือกาลเวลาและนิรันดร์
ในขณะที่อีกด้านหนึ่งของพิพิธภัณฑ์แห่งนี้คือห้องสมุดศิลปะและวัสดุ ออกแบบด้วยผนังต่อเนื่องราวกับไม่มีจุดสิ้นสุด ผสานงานศิลปะร่วมสมัยจากเอเชีย เข้ากับเฟอร์นิเจอร์ไม้ทำมือซึ่งผ่านการออกแบบอย่างประณีต เพื่อสร้างประสบการณ์การชมที่ผ่อนคลาย ปราศจากแรงกดดันและเปิดรับความงามอย่างเป็นธรรมชาติให้กับผู้เข้าชมทุกคน
Simple Design Archive ยังเลือกใช้กำแพงที่ต่อเนื่องกันเพื่อทำหน้าที่มากกว่าการแบ่งพื้นที่ระหว่างภายนอกและภายใน กำแพงเหล่านี้ยังกลายเป็นองค์ประกอบสถาปัตยกรรมที่ใช้กำหนดทิศทาง จัดวางงานจัดแสดง และเก็บรักษาวัสดุต่างๆ ไปพร้อมกัน ภายใต้แนวคิดของโครงการทีมออกแบบพยายามสร้างพื้นที่พักพิงทางจิตวิญญาณที่ให้ความรู้สึกเสมือนสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ และสามารถหลอมรวมพื้นที่ภายในกับภายนอกเข้าด้วยกันอย่างกลมกลืน
ท้ายที่สุดแล้ว พิพิธภัณฑ์ Simple Design Archive แห่งนี้คือความตั้งใจของการออกแบบพื้นที่ทั้งในฐานะพิพิธภัณฑ์ และพื้นที่เชื่อมโยงระหว่างเรากับธรรมชาติเพียงแค่การใช้กำแพงโค้งเป็นตัวเอกในการเล่าเรื่องราว เกิดพื้นที่ซับและสะท้อนเสียง ตลอดจนเป็นพื้นที่พักผ่อนหย่อนใจพร้อมบำบัดทางจิตวิญญาณและความรู้สึกให้คนเมืองได้มีพื้นที่ในการคลายความกังวลและลดความเร่งรีบในแต่ละวัน