Photo: Ketsiree Wongwan Spacely AI แพลตฟอร์มออกแบบอัจฉริยะจากทีมไทย ที่พัฒนา AI เพื่อยกระดับวงการสถาปัตย์อย่างมีประสิทธิภาพ
TEXT: POOKAN RUENGWES
IMAGE COURTESY OF SPACELY AI EXCEPT AS NOTED
(For English, press here)
ทุกวันนี้ AI ช่วยทำงานกำลังถูกพัฒนาไปอย่างว่องไว และวงการออกแบบสถาปัตยกรรมเองก็มี AI ที่ถูกพัฒนามาเพื่อการทำงานสายนี้เป็นการเฉพาะ ซึ่งแพลตฟอร์มฝีมือนักพัฒนาชาวไทยที่มีชื่อว่า Spacely AI ก็เป็นอีกตัวที่กำลังน่าจับตามอง นิยามของแฟลตฟอร์มนี้คือ Design and Automation Platform ที่นำ AI และเทคโนโลยีต่างๆ มาทำเป็นเครื่องมือให้กับนักออกแบบ สถาปนิก อินทีเรีย เพื่อทำให้กระบวนการออกแบบมีประสิทธิภาพสูงสุด เจเนอเรตภาพได้รวดเร็วทันใจ ทันความคิดสร้างสรรค์ จบงานได้ไวขึ้นโดยไม่เสียเวลาปั้นโมเดลและ render จนต้องอดหลับอดนอนอย่างเคย
ปัจจุบัน Spacely AI มีทีมงานราว 10 คน แบ่งเป็นฝั่ง Business และฝั่ง Research and Development โดยทีมงานที่จะเล่าถึงเบื้องหลังการทำงานในวันนี้ คือ มิ้ง–ธนัชชา พจน์ทวีเกียรติ Co-founder และ Head of Commercial บอย–ธนพงศ์ สมใจ เป็น Head of Technology และ กุยช่าย–ชญาดา ชเลกาญจน์ Senior UX/UI Designer
แม้ในทุกวันนี้จะมีข้อถกเถียงเกี่ยวกับการใช้ AI ในการทำงานสร้างสรรค์ในหลายๆ แง่ โดยเฉพาะคุณภาพของผลลัพธ์ การเข้าไปแย่งงานมนุษย์ แต่ Spacely AI ก็กำลังเติบโตและมีผู้ใช้งานเป็นนักออกแบบจาก 50 ประเทศทั่วโลก
คำถามจากเราคือ Spacely AI มีประโยชน์กับนักออกแบบอย่างไรบ้าง และหากอนาคต AI จะเข้ามามีบทบาทในวงการมากขึ้น ตำแหน่งหน้าที่ของนักออกแบบตัวเป็นๆ จะเปลี่ยนไปอย่างไร และทำไม Spacely AI ถึงไม่ได้มองว่า AI จะเข้ามา ‘แทนที่’ นักออกแบบได้เลย
Photo: Ketsiree Wongwan
ธนัชชาและธนพงศ์เป็นทีมตั้งต้น พวกเขาพบกันใน SCB10x และฟอร์มทีมด้วยกันเมื่อพบความสนใจร่วม จากนั้นก็ค่อยๆ ขยายทีม และมีชญาดามาสมทบในภายหลัง
“ตอนแรกเริ่มมาจากการที่เรารู้ pain point ในวงการสถาปัตย์ว่าโปรแกรมที่มีไม่ค่อยเอื้อให้ทำงานได้เร็วขึ้น แล้วตอนนั้นก็เป็นช่วงต้นของกระแส AI เราก็เลยคิดว่า ถ้าทำ AI ที่พิมพ์พรอมพ์ลงไปแล้วได้ภาพออกมาเลย จะแก้ปัญหาของวงการได้มากแค่ไหน” ธนัชชาผู้มีพื้นฐานจากสถาปัตยกรรมศาสตร์กล่าว
หลังจากนั้น Spacely AI ก็ถูกพัฒนาขึ้น ซึ่ง Spacely AI นี้ก็เรียกได้ว่าเข้ามาในตลาดพร้อมกับ Text-to-Image AI ตัวอื่นๆ ในปี 2023
“Spacely AI จะเน้นแก้ปัญหาของการดีไซน์เป็นหลัก” Co-founder เล่าถึงความแตกต่างระหว่าง AI ตัวนี้กับตัวอื่น
ชญาดา ชเลกาญจน์ | Photo: Ketsiree Wongwan
“แพลตฟอร์มนี้ถูกออกแบบมาเพื่อ persona ของ professional designer เช่น เราใช้คำว่า Render ในชื่อฟีเจอร์ที่ visualize ภาพเพื่อทำให้เชื่อมโยงกับผู้ใช้งาน” ชญาดาอธิบายบ้าง เธอก็มาจากสายสถาปัตยกรรมศาสตร์เช่นเดียวกัน “คนใช้ AI อื่น อาจอยากได้แค่การทดลองเปลี่ยน mood and tone แต่สำหรับ Spacely AI เราสามารถทำ minor adjust ได้ นอกจากนั้นยังนำ tool ไป integrate ใน workflow ของดีไซเนอร์ได้ เราเข้าไปดูว่า tool ที่เขาใช้ด้วยความเคยชิน เช่น Lumion, V-Ray มีหน้ากากแบบไหน แล้วนำมาผนวกกับการใช้งาน AI โดยที่เขาไม่ต้องเปลี่ยนพฤติกรรมมาก”
ธนพงศ์ Head of Technology เสริมว่า นอกจากเรื่อง interface ตัวโมเดลเองก็ถูกเทรนมาด้วยดาต้าของวงการดีไซน์
“เราอยากรู้ว่าลูกค้าของเราคือใคร ก็เลยดู traffic ที่เข้ามาว่า มาจากประเทศไหน ใช้งานยังไง ทำให้พอจะเข้าใจมากขึ้นว่าเขาคาดหวังอะไรจากโปรดักต์ ซึ่งลูกค้าแต่ละแบบก็มักจะใช้ฟีเจอร์ต่างกันไป” ธนพงศ์ว่า
pain point แรกของวงการที่ Spacely AI ตั้งใจแก้ไข คือ ‘เวลา’ ของการทำ visualization
“สำหรับดีไซเนอร์ แค่กระบวนการออกแบบก็ใช้เวลานานแล้ว แต่พอคิดเสร็จแล้วก็ต้องลงมือทำภาพเรนเดอร์นานเหมือนกัน บางทีเราอาจจะมี 3 options ในความคิด แต่มีแรงทำไปแค่ 2 ส่วน ถ้าใช้เวลาในการทำ 1 รูปเร็วขึ้น เราอาจจะคิด options ได้มากขึ้นก็ได้” ธนัชชากล่าว
จากที่ใช้เวลาทำภาพเรนเดอร์นาน จากที่ดีไซเนอร์ต้องไปปรับแบบหลังคุยกับลูกค้าโดยใช้เวลาเป็นสัปดาห์ ก็สามารถใช้ Spacely AI ช่วยแก้ให้เห็นในภาพได้ในเวลาไม่กี่นาที
มองในแง่นี้ AI อาจไม่ได้ทำให้ดีไซเนอร์ ‘คิดน้อยลง’ หากทำให้ภาพในหัวที่คิดไว้อยู่แล้ว ‘ออกมาได้ไว้ขึ้น’ ก็เป็นได้
นอกจากดีไซเนอร์ ยังมีคนกลุ่มอื่นที่ได้ประโยชน์จาก Spacely AI ด้วย หากเป็น Realtor จากภาพห้องเปล่าก็สามารถใช้ AI ทำออกมาให้ลูกค้าเห็นได้ทันทีว่า ห้องที่ fully-furnished จะหน้าตาแบบไหน ทั้งนี้ยังมีผู้ใช้งานจริงที่เป็นบริษัทขายสีทาบ้านใช้ Spacely AI ทำภาพให้ลูกค้าดูว่า ถ้าห้องเปลี่ยนสีผนังจะหน้าตาแบบไหนในแสงเงาที่สมจริงด้วย
ผู้ใช้งานแบบต่างๆ ก็มีวิธีการและความสามารถในการใช้งานที่ต่างกันไป ทางผู้พัฒนา Spacely AI บอกว่า หากป้อนในสิ่งที่กว้างจนเกินไป เช่น ‘Make it Beautiful’ ก็จะได้ output ออกมาไม่ต้องกับสิ่งที่คิด แต่หากผู้ใช้งานรู้คีย์เวิร์ดที่ใช้ในวงการก็จะสามารถได้ภาพที่ตรงกับความต้องการ ถึงจะเป็น AI ก็ยังต้องพึ่งพาความเชี่ยวชาญของผู้ใช้งานอยู่ดี
“ด้วยความที่ AI ยังเป็นสิ่งใหม่ คนส่วนใหญ่จะเข้าใจว่ามันแก้ปัญหาได้ทุกอย่างในโลก แต่จริงๆ แล้วเราอยากให้มองว่าเขาเป็นผู้ช่วยคนหนึ่งที่ต้องบรีฟให้ละเอียด” ธนัชชากล่าว
เมื่อถามกลับไปว่า หากดีไซเนอร์หรือผู้ใช้งาน AI ยังคิดได้ไม่กระจ่างนัก Spacely AI จะช่วยพัฒนาไอเดียได้ไหม ทั้งสามก็ยืนยันว่า ได้เช่นกัน หากกำลังคิดว่าห้องนี้จะรีโนเวตออกมาได้เป็นสไตล์ไหนบ้าง โปรแกรมก็จะมี preset ให้ลองเลือกกว่า 50 สไตล์
ผู้พัฒนาบอกว่า กลุ่มผู้ใช้งานในขณะนี้เปลี่ยนหน้าตาไปเมื่อเทียบกับตอนเปิดตัวที่มีคนเข้ามาลองใช้ Spacely AI เยอะมาก เวลาผ่านไปผู้พัฒนาก็เห็นลู่ทางที่เจาะจงขึ้น
“เจ้าของบ้านที่ไม่ได้ใช้ทำงานมักจะไม่ต้องการจ่ายเงิน บางทีมาเจนภาพแค่ 2 – 3 ครั้ง พอได้ที่ต้องการแล้วก็จะไม่ใช้ต่อ แต่พอเราจับทางว่าอยากเป็นเครื่องมือที่ช่วยในการทำงาน ธุรกิจเราก็ยั่งยืนขึ้น มีเงินทุนมารีเสิร์ชและพัฒนาฟีเจอร์ใหม่ๆ ต่อไปได้”
ทุกวันนี้ Spacely AI เป็นธุรกิจแบบ B2C และมี business model ในรูปแบบ subscription ทั้งรายเดือนและรายปี มีผู้ใช้งานจาก 50 ประเทศทั่วโลก โดยเฉพาะอเมริกาและยุโรป
ธนพงศ์ สมใจ | Photo: Ketsiree Wongwan
“next step เราอยากจะทำในมุมของ business มากขึ้นว่าจะลด cost ในภาพรวมยังไงได้บ้าง แล้วก็มีฟีเจอร์ใหม่ๆ ที่กำลังพัฒนา อยากให้ตอบโจทย์ลูกค้าในอนาคตและทำให้แพลตฟอร์มดีขึ้นครับ” ธนพงศ์เล่าถึงแผนการทำงาน
“Spacely AI อยากเป็น majority tool ที่คนในวงการสถาปนิก อินทีเรีย ดีไซเนอร์ใช้” ธนัชชากล่าวอย่างมุ่งมั่น “เราอยากเป็นให้ได้แบบนั้น”
ปีที่ผ่านมาเป็นปีที่ AI เข้ามามีบทบาทมากขึ้น และผู้คนก็เริ่มตั้งคำถามกันอย่างจริงจังถึงบทบาทของ AI ที่คาบเกี่ยวกับบทบาทของมนุษย์ แน่นอนว่า Spacely AI ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มสนับสนุนการออกแบบก็ต้องถูกตั้งคำถาม เพราะงานออกแบบคืองานสร้างสรรค์ ซึ่งควรจะเป็นงานถนัดของมนุษย์มากกว่าคอมพิวเตอร์
ธนัชชา พจน์ทวีเกียรติ | Photo: Ketsiree Wongwan
“ถ้าเทียบกับช่วงที่เราเริ่มแรกๆ คิดว่าทัศนคติของผู้คนค่อนข้างเป็นเชิงบวกมากขึ้น” ธนัชชาบอกกับเรา “แรกๆ แรงต้านเยอะมาก เขามองว่า AI จะไปแทนที่ดีไซเนอร์ และมองว่ายังไง traditional tools ก็คุมรายละเอียดได้มากกว่า แต่เวลาผ่านไปคนก็ค่อยๆ เรียนรู้ว่า มันไม่ได้มาแทนที่เขา แต่เป็นหนึ่งในเครื่องมือที่ทำให้เขาทำงานไวขึ้น จึงทำให้ทุกคนมองเห็น ‘ที่ยืน’ ของตัวเองที่จะยืนร่วมกับ AI ได้”
ในโลกที่มี AI ช่วยในการออกแบบ คิดว่าต่อไปบทบาทของดีไซเนอร์จะเปลี่ยนไปแค่ไหน – เราถาม
“เรามองว่าเขาต้องหาจุดยืนของเขาในการเป็นคิวเรเตอร์ที่เก่ง ก่อนหน้านี้ดีไซเนอร์ไม่ค่อยได้เห็นตัวเองในมุมมองของการเป็นคิวเรเตอร์ มันก็เลยยาก” ชญาดาอธิบาย “แต่ตอนนี้เรารู้แล้วว่า แม้แต่การใช้ tool เดียวกัน ผลลัพธ์ก็ออกมาต่างกันได้ เรายังคงต้องการความเชี่ยวชาญในการสร้างภาพ
“ใช่” ธนัชชาเสริม “เรารู้สึกว่ามันให้อำนาจกับดีไซเนอร์ ให้เขารู้สึกว่าเขามี power อยู่ในมือเขา ต่อให้มี tool ก็มาแทนเขาไม่ได้ เขาเป็นคนที่ใช้งานมันได้ดีที่สุดด้วยความเชี่ยวชาญของเขา”
Photo: Ketsiree Wongwan
ที่น่าสนใจคือ เมื่อเปิดเวิร์กช็อปการใช้งาน Spacely AI คนที่มาเข้าร่วมก็ไม่ได้มีแค่เด็กรุ่นใหม่ หากมีดีไซเนอร์อายุ 40 ปีขึ้นไปที่ปกติยังคงเขียนแบบด้วยมือมาร่วมด้วย ซึ่งพอมาเรียนรู้การใช้ AI ก็ทำให้ไม่ต้องลงแรงศึกษาการใช้งานโปรแกรม 2D หรือ 3D ก็สร้างภาพ perspective ได้ และเทคโนโลยีเข้าใจยากก็ไม่อาจกีดกันนักออกแบบรุ่นก่อนที่ยังมีศักยภาพออกไปจากวงการได้อีก
นอกเหนือไปจากประเด็นบทบาทของดีไซเนอร์และ AI แล้ว อีกประเด็นที่ทีมงานให้ความสำคัญก็คือ work-life balance ที่ดี เพราะ Spacely AI ทำให้ใช้เวลาทำงานน้อยลง หากอยากอดนอนเพื่อทำให้ได้ option งานออกแบบที่เพิ่มขึ้นอีก นั่นก็เป็นทางเลือก ไม่ใช่ไฟลต์บังคับ
Photo: Ketsiree Wongwan
ตอนนี้ทีม Spacely AI ได้รับคำเชิญจากมหาวิทยาลัยต่างๆ ในไทยและต่างประเทศ ให้ไปแนะนำแพลตฟอร์มกับนักเรียนดีไซน์ ซึ่งแสดงให้เห็นว่าระบบการศึกษาทางสถาปัตย์ก็กำลังให้ความสำคัญกับ AI ไม่น้อย
น่าสนใจว่านักออกแบบเจนใหม่ที่เริ่มเรียนรู้วิชาชีพมากับ AI จะมีการทำงานแตกต่างไปจากคนรุ่นก่อนแค่ไหน มีข้อดี-ข้อเสียอย่างไร และทิศทางของงานออกแบบในยุคของคนรุ่นนี้จะเป็นอย่างไรบ้าง
“กระบวนการคิดในการออกแบบของเขาคงเหมือนเดิม แต่อาจจะลงได้ลึกขึ้น ละเอียดขึ้นก็ได้” ธนัชชาว่า
คงไม่มีใครรู้คำตอบที่แท้จริงของคำถามนี้ได้จนกว่าอนาคตจะมาถึง แต่ที่แน่ๆ โลกทุกวันนี้หมุนไปไวกว่าที่เคย และไม่มีใครห้ามมันไม่ให้หมุนไปได้เลย