Sook Hotel | Photo courtesy of PASA Architects
PASA Architects สตูดิโอที่เริ่มต้นการออกแบบจากการตั้งคำถามว่าแต่ละพื้นที่ควรตอบโจทย์ชีวิตและสร้างประสบการณ์แบบใดให้กับผู้ใช้งาน
TEXT: PASA ARCHITECTS
PHOTO CREDIT AS NOTED
(For English, press here)
WHO
PASA Architects คือสตูดิโอออกแบบที่สนใจความสัมพันธ์ระหว่าง คน พื้นที่ และบริบทแวดล้อม เราเชื่อว่างานออกแบบไม่จำเป็นต้องเริ่มจากความงาม แต่อาจเริ่มจากเรื่องพื้นฐานอย่างชีวิตประจำวัน ความทรงจำ หรือสิ่งที่มีอยู่รอบๆ พื้นที่นั้น แล้วค่อยแปลงความเข้าใจเหล่านี้ออกมาเป็นสถาปัตยกรรมที่สร้างประสบการณ์บางอย่างให้กับคน
Sook Hotel | Photo courtesy of PASA Architects
WHAT
เราทำงานออกแบบในสเกลเล็กถึงกลาง ตั้งแต่งานภายใน สถาปัตยกรรม ไปจนถึงพื้นที่สาธารณะ แต่ละประเภททำให้เราตั้งคำถามต่างกัน อย่างบ้าน เราอาจคุยกันเรื่องชีวิตประจำวันหรือความทรงจำของเจ้าของ แต่พอเป็นพื้นที่สาธารณะ บทสนทนาก็จะขยายไปถึงประวัติศาสตร์ สังคม และความสัมพันธ์กับเมือง
Nico House | Photo: Nattasit Bunratsamee
Nico House | Photo: Nattasit Bunratsamee
WHEN
PASA Architects ก่อตั้งขึ้นในปี 2021
WHERE
ปัจจุบันสตูดิโอตั้งอยู่ในกรุงเทพมหานคร
Wooden House | Photo courtesy of PASA Architects
Wooden House | Photo courtesy of PASA Architects
WHY
มีประโยคหนึ่งที่เราใช้คุยกับลูกค้าบ่อยๆ คือ ‘Architecture is experienced before it is understood.’
เรามองว่า space, material, light, landscape หรือองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมต่างๆ ทำหน้าที่เหมือนเป็น ‘ภาษา’ ที่ใช้สื่อสารสิ่งที่เป็นนามธรรม อย่างความรู้สึก ความทรงจำ หรือบรรยากาศออกมาเป็นประสบการณ์ของพื้นที่
เพราะฉะนั้นเวลาทำงาน เราจึงมักเริ่มจากคำถามว่า พื้นที่นี้ควรสร้างประสบการณ์อะไร มากกว่าจะเริ่มจากว่ามันควรจะสวยแบบไหน
Ember Parlor (Vertiq Condo) | Photo: Nattasit Bunratsamee
Ember Parlor (Vertiq Condo) | Photo: Nattasit Bunratsamee
Ember Parlor (Vertiq Condo) | Photo: Nattasit Bunratsamee
คุณนิยามสไตล์งานของตัวเองไว้อย่างไร
เราไม่เคยนิยามว่า PASA มีสไตล์แบบไหน แม้มองย้อนกลับไปอาจเห็น pattern บางอย่างในงานก็ตาม สิ่งที่เราอยากให้ต่อเนื่องกันมากกว่าคือ วิธีคิด ซึ่งมักเริ่มจากสามเรื่อง
Desire / Experience / Technique
Desire — จริงๆ แล้วคนหรือสถานที่นี้ต้องการอะไร
Experience — เราอยากให้คนรู้สึกหรือมีความสัมพันธ์กับพื้นที่อย่างไร
Technique — แล้วจะทำให้สิ่งเหล่านั้นเกิดขึ้นจริงผ่านสถาปัตยกรรมได้อย่างไร
เพราะฉะนั้นงานแต่ละชิ้นอาจหน้าตาไม่เหมือนกันเลย และเราก็โอเคกับเรื่องนั้น
Modiolistic Aesthetic Clinic | Photo: BKKgrapher
Modiolistic Aesthetic Clinic | Photo: BKKgrapher
อะไรคือแรงบันดาลใจและหลักการในการทำงานแต่ละครั้ง
ส่วนใหญ่เริ่มจาก การคุย เราให้เวลากับเรื่องนี้ค่อนข้างเยอะ เพราะรู้สึกว่าการเข้าใจคนไม่สามารถเกิดขึ้นได้จาก meeting ครั้งเดียว
วันแรกที่เจอกัน ลูกค้าอาจเล่าเรื่องของเขาให้เราฟังแค่ 20–30% แต่พอทำงานด้วยกันไปเรื่อยๆ ความไว้วางใจเพิ่มขึ้น เขาอาจเริ่มเล่าเรื่องเล็กๆ บางอย่างที่กลับกลายเป็นข้อมูลสำคัญของการออกแบบ
เพราะฉะนั้น ถึงจะผ่าน concept design ไปแล้ว ถ้าระหว่างทางเราเข้าใจเจ้าของหรือโครงการมากขึ้น เราก็พร้อมกลับไปปรับงานเสมอ เพราะสุดท้ายเราอยากส่งมอบพื้นที่ที่เข้าใจชีวิตของคนที่จะอยู่ในนั้นให้มากที่สุดเท่าที่เราจะทำได้
TCDC Sakon Nakhon | Image courtesy of PASA Architects
TCDC Sakon Nakhon | Image courtesy of PASA Architects
โปรเจกต์ไหนที่คุณภูมิใจมากที่สุด เพราะอะไร
ตอนนี้คงเป็น TCDC Sakon Nakhon งานนี้พาเราไปถึงรอบ Finalist ซึ่งแน่นอนว่าเราดีใจ แต่ที่ชอบมากกว่าคือมันแสดงความเป็น PASA ได้ค่อนข้างชัด ตั้งแต่การ research การอ่านบริบท ไปจนถึงการตีความออกมาเป็นสถาปัตยกรรม เหมือนเป็นงานที่ช่วยยืนยันกับตัวเราเองว่า นี่แหละคือวิธีที่เราอยากทำงาน
Hor Jai Baan | Image courtesy of PASA Architects
อีกงานคือ Hor Jai Baan เป็น proposal project เล็กๆ ที่ทำร่วมกับหน่วยงานในเชียงราย เราชอบเพราะได้เสนอสิ่งที่เรียกกันในทีมว่า ‘ความปรารถนาดีต่อเมือง’ ผ่านการออกแบบที่พยายามให้อาคารถอยลง แล้วเปิดพื้นที่ให้คนและเมืองมากขึ้น ที่สำคัญคือยังได้ใส่ความขี้เล่นและกวนๆ แบบ PASA เข้าไปด้วย
BP Apartment Interiors | Photo: Vatit Tubniyom
คุณชอบขั้นตอนไหนระหว่างทำงานมากที่สุด
การพูดคุยกับลูกค้า ทั้งตอนเริ่มต้นและหลังจากเขาเข้าไปอยู่แล้ว แต่สนุกกันคนละแบบ
ตอนแรกเราจะสนุกกับการดูว่าเราจะ ‘crack’ เขาได้แค่ไหน เราจะเข้าใจความเป็นเขาจากบทสนทนาได้มากน้อยแค่ไหน เพราะบางครั้งเรื่องเล็กๆ ที่หลุดออกมาระหว่างคุย กลับบอกอะไรเกี่ยวกับเขามากกว่าสิ่งที่อยู่ใน brief
ส่วนหลังจากเข้าอยู่แล้วจะเหมือน ไปรอรับผลสอบ ว่าสิ่งที่เราตั้งสมมติฐานไว้ตอนออกแบบ พอกลายเป็นพื้นที่จริงแล้วมัน work หรือ fail ถ้า work ก็ยิ้มแก้มปริกันทั้งออฟฟิศ ถ้า fail ก็เศร้าหน่อย แล้วเก็บกลับมาเป็นบทเรียนสำหรับงานต่อไป
MB House | Photo: Patiweth Yuentham
ถ้าคุณสามารถเชิญ ‘ครีเอทีฟ’ สักคนไปดื่มกาแฟด้วยกันได้ คุณจะเลือกใครและทำไม
‘Álvaro Siza’ เราเคยนั่งฟัง lecture ของเขาผ่าน YouTube และมีงานหนึ่งที่กลับไปดูอยู่หลายครั้งคือ Leça Swimming Pools ยิ่งดูภาพจากหลายๆ มุม อ่านแบบ และพยายามทำความเข้าใจความสัมพันธ์กับพื้นที่ ก็ยิ่งรู้สึกว่า โห นี่มันบ้ามาก ทำไมทุกอย่างถึงดูพอดีและเหมาะสมกับพื้นที่ได้ขนาดนั้น
ถ้าได้นั่งดื่มกาแฟด้วยกัน เราเลยอยากถามว่า เขามองสถานที่อย่างไร เขาเห็นอะไรใน context ที่เราอาจมองไม่เห็น และรู้ได้อย่างไรว่าตรงไหนควรเป็น architecture ตรงไหนควรเป็น landscape หรือตรงไหนไม่ควรทำอะไรเลย
สำหรับเรา การได้เรียนรู้ว่า Siza ‘มอง’ อย่างไร น่าจะน่าสนใจกว่าการถามว่าเขาออกแบบอย่างไรเสียอีก