JUJURWORK ปลุกดาดฟ้าอาคารเก่าปี 1970 ให้กลับมามีชีวิตอีกครั้ง ด้วยการออกแบบที่ผสานภาพจำของเกาหลีเข้ากับบริบทเขตร้อนและวิวเมืองกวนตันใน Jibungae KBBQ
TEXT: THAN DEESAMER
PHOTO: PATRICK TEOW (HEARTPATRICK PHOTOGRAPHY)
(For English, press here)
พื้นที่ดาดฟ้าอาคารหลังผ่านการปรับปรุงเป็นร้านอาหารขนาด 450 ตารางเมตรนี้ เป็นพื้นที่ของ Jibungae KBBQ ร้านปิ้งย่างสไตล์เกาหลีในเมืองชายฝั่งแม่น้ำกวนตัน รัฐปะหัง ประเทศมาเลเซีย โครงการนี้เป็นกรณีศึกษาของการนำอาคารเก่าจากปี 1970 กลับมาใช้งานใหม่ (Adaptive Reuse) ซึ่งผ่านการออกแบบโดย JUJURWORK สตูดิโอออกแบบจากมาเลเซียที่มองเห็นศักยภาพของดาดฟ้าซึ่งอยู่สูงกว่าบรรดาอาคารพาณิชย์โดยรอบ และเปลี่ยนพื้นที่เดิมให้กลายเป็นจุดชมวิวเมือง เมื่อมองออกไปจะเห็นทั้งแม่น้ำกวนตัน แนวป่าชายเลน รวมถึงแลนด์มาร์กอย่าง State Mosque และ Menara 188
ความท้าทายของการออกแบบคือการนำแนวคิดที่หยิบยกสังคมเมืองหนาแน่นและวัฒนธรรมของใจกลางกรุงโซลมาปรับใช้กับพื้นที่ดาดฟ้าในเขตร้อนของคาบสมุทรมลายู แทนที่จะจำลองความเป็นเกาหลีขึ้นมาตรงๆ JUJURWORK เลือกมองผ่านบริบทของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่ได้รับอิทธิพลจาก Hallyu หรือ Korean Wave ปรากฏการณ์ที่วัฒนธรรมร่วมสมัยของประเทศเกาหลีใต้แพร่ขยายและได้รับความนิยมไปทั่วโลก โดยทางสถาปนิกได้หยิบยกภาพจำที่มีความเกี่ยวข้องกับสถาปัตยกรรมและเมืองมาตีความใหม่ ผ่าน องค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมและเมือง 3 รูปแบบ
แผงกั้นพื้นที่ที่ถอดแบบมาจาก Pojangmacha
เฟอร์นิเจอร์ที่ได้แรงบันดาลใจจาก Pojangmacha
โดยแนวคิดแรกคือ Pojangmacha ร้านอาหารแผงลอยขนาดเล็กที่อาจดูคุ้นตาในรูปแบบเต็นท์สีแดงริมถนนของวัฒนธรรมการกินดื่มของเกาหลี ซึ่งถูกนำมาต่อยอดเป็นเฟอร์นิเจอร์แบบโมดูลาร์และผังที่นั่งที่ปรับเปลี่ยนได้ ช่วยให้ร้านมีบรรยากาศสบายๆ และเป็นกันเอง แนวคิดที่สองคือ Hanok ที่เป็นโครงสร้างบ้านแบบดั้งเดิมของเกาหลีซึ่งได้ถูกนำมาตีความผ่าน Hanok pavilion ที่ตั้งอยู่กลางร้าน โดยหยิบนำเส้นสายของหลังคามาลดทอนเป็นโครงสร้างเหล็กแบบเปิดโล่ง สีส้มสด ก่อนเติมรายละเอียดด้วยแผ่นโลหะตัดเลเซอร์และไฟ LED จนกลายเป็นพื้นที่นั่งรับประทานอาหารและชมองค์ประกอบของเมืองผ่านความโดดเด่นของดาดฟ้า
และแนวคิดที่สามคือการหยิบภาพจำของถนนเกาหลีที่เต็มไปด้วยแสง ป้าย และองค์ประกอบที่ซ้อนทับกัน มาสร้างมาตีความผ่านการใช้ lightbox, graphic overlay และแสงนีออน ทำให้ร้านปิ้งย่างบนดาดฟ้าแห่งนี้มีบรรยากาศคล้ายถนนเมืองใหญ่ แม้จะตั้งอยู่ในเมืองชายฝั่งที่มีบริบทแตกต่างออกไปอย่างสิ้นเชิง
สำหรับ Hanok pavilion ซึ่งเป็นองค์ประกอบหลักของพื้นที่ มีกระบวนการก่อสร้างในระบบ prefabrication ที่ผลิตชิ้นส่วนมาจากภายนอกพื้นที่โครงการ โดยแบ่งโครงสร้างออกเป็นชิ้นส่วนโมดูลาร์ และเคลือบสีส้มจากภายนอก ก่อนยกขึ้นมาประกอบบนดาดฟ้า วิธีการดังกล่าวช่วยลดทั้งน้ำหนักและระยะเวลาการก่อสร้างบนพื้นที่จริง พร้อมลดผลกระทบต่อกิจกรรมอื่นๆ ภายในอาคาร และทำให้โครงสร้าง pavilion สามารถประกอบขึ้นอย่างแม่นยำในฐานะองค์ประกอบใหม่ที่เข้ามาอยู่ร่วมกับอาคารเก่า
ขณะเดียวกัน การออกแบบยังต้องทำงานร่วมกับโครงสร้างเดิมของอาคาร ทั้งปล่องลิฟต์คอนกรีตจากปี 1970 ช่องแสง และพื้นคอนกรีตบนดาดฟ้า โดยผู้ออกแบบเลือกนำองค์ประกอบเหล่านี้กลับมาใช้งานและปรับปรุงให้สอดคล้องกับการใช้งานใหม่ อาทิ ช่องแสงเดิมสองช่องถูกปรับเปลี่ยน โดยที่ช่องแสงหนึ่งกลายเป็นทางออกฉุกเฉิน ขณะที่อีกช่องแสงซึ่งเชื่อมต่อกับชั้นลอยถูกเปิดให้เกิดความเชื่อมต่อกับพื้นที่มากขึ้น ด้วยการรื้อผนังเดิมที่มีครึ่งแผ่น และแผ่น polycarbonate เดิม ก่อนแทนที่ด้วยพื้นเหล็กและกระจกโครงสร้าง จนสามารถทำหน้าที่เป็นพื้นที่อเนกประสงค์
ดาดฟ้าเดิม
ในอีกแง่ การวางโปรแกรมยังคำนึงถึงข้อจำกัดด้านน้ำหนักของโครงสร้าง ครัวจึงถูกวางไว้ใกล้กับบันไดก่ออิฐเดิม พร้อมหลังคาน้ำหนักเบาที่ต่อออกจากโครงสร้าง ขณะที่พื้นที่ต้อนรับและจุดบริการเครื่องดื่มก็ใช้แกนลิฟต์เป็นจุดอ้างอิงในการวางผัง ส่วนเฟอร์นิเจอร์ลอยตัวเลือกใช้วัสดุที่มีน้ำหนักเบาและทนทานต่อแดด และสภาพอากาศในพื้นที่เขตร้อน เพื่อให้สามารถปรับเปลี่ยนพื้นที่ได้ตามจำนวนผู้ใช้งานและกิจกรรม
ท้ายที่สุด Jibungae KBBQ จึงไม่ได้เป็นเพียงการนำร้านอาหารขึ้นไปไว้บนดาดฟ้า แต่เป็นการนำภาพจำของเกาหลีมาพบกับภูมิอากาศ วิว และโครงสร้างของเมืองกวนตัน จนเกิดเป็นพื้นที่ที่อยู่กึ่งกลางระหว่างกรุงโซลและภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยเปลี่ยนดาดฟ้าที่เคยถูกมองข้ามให้กลับมามีชีวิตอีกครั้ง พร้อมกลิ่นหอมของเนื้อย่างที่ลอยขึ้นไปถึงเส้นขอบฟ้าของเมือง