GEGERBOYO, Crimson Veil, 2024 ถักทอเรื่องราวของเอเชียให้เป็นผืนเดียวกันอีกครั้งกับ 2026 Asian Art Biennial นิทรรศการที่รวมผลงาน ความทรงจำ และความแตกต่างของผู้คนไว้ในพื้นที่ศิลปะเดียวกัน
TEXT: THAN DEESAMER
PHOTO COURTESY OF 2026 ASIAN ART BIENNIAL
(For English, press here)
ปักหมุดปฏิทินศิลปะปลายปี 2026 กับการกลับมาครั้งยิ่งใหญ่ของนิทรรศการเบียนนาเล่ระดับภูมิภาคอย่าง ‘Asian Art Biennial’ ครั้งที่ 10 ณ พิพิธภัณฑ์ศิลปะแห่งชาติไต้หวัน (NTMoFA) ณ เมืองไทจง ที่เตรียมชวนทุกคนมาร่วม ‘ถักทอความหมายใหม่’ ให้กับ ‘เอเชีย’ ผ่านสายใยแห่งความสัมพันธ์ วัฒนธรรม และผู้คน
Labay Eyong, Weaving Mountain, 2024
ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของโลกยุคใหม่ ‘2026 Asian Art Biennial’ ได้หวนคืนสู่รากเหง้าวัฒนธรรมอีกครั้งภายใต้แนวคิดหลัก ‘Mrahul Tminun · 共織 · Co-Weaving’ (การรวมตัวของผู้คนเพื่อลงมือถักทอผ้าร่วมกัน) โดยคำว่า ‘Mrahul Tminun’ มาจากภาษาทรูคุ (Truku) ซึ่งเป็นภาษาของชนเผ่า Taroko หนึ่งในชนพื้นเมืองของไต้หวัน ที่สื่อถึงภาพอันอบอุ่นของการที่ผู้คนมารวมตัวกันเพื่อลงมือ ‘ถักทอ’ ร่วมกัน
Labay Eyong, Weaving Ocean, 2023
ความพิเศษของครั้งนี้ คือการเปิดพื้นที่ให้แก่กลุ่มศิลปินที่หลากหลาย ตลอดจนเสียงจากกลุ่มคนชายขอบ ทั้งผู้หญิง ชนเผ่าพื้นเมือง และชุมชนเควียร์ (Queer) มาร่วมกันสร้างสรรค์ความรู้ชุดใหม่ ผ่านความเป็น ‘Woven Knowledge’ ภายในพื้นที่จัดแสดงงาน
GEGERBOYO, Eroded Borders, 2025
นิทรรศการยังทลายขอบเขตของห้องจัดแสดงแบบเดิมด้วยพื้นที่จัดแสดงที่หลากหลาย ประกอบไปด้วยพื้นที่โถงกลางพิพิธภัณฑ์ ที่ใช้เป็นพื้นที่จัดแสดงผลงานศิลปะจัดวางขนาดใหญ่ พื้นที่ห้องจัดแสดงและพื้นที่เรียนรู้ร่วมกัน ที่ใช้สำหรับแสดงผลงานสิ่งทอ งานปัก ภาพวาด จดหมายเหตุ วิดีโอ ศิลปะจัดวางในร่ม รวมถึงเป็นพื้นที่ดำเนินโครงการ ‘Co-Learning Project’ หนึ่งในโครงการของนิทรรศการที่อยากเปิดพื้นที่เรียนรู้ร่วมกัน อาทิ กิจกรรมเวิร์กช็อป การเสวนา ร่วมด้วยโปรแกรมสาธารณะ และพื้นที่โถงกลางแจ้งอันเป็นพื้นที่ที่มักถูกมองข้ามภายในพิพิธภัณฑ์ เพื่อข้ามพ้นขอบเขตห้องจัดแสดงสีขาวแบบเดิม
การจัดแสดงในครั้งนี้ถูกร้อยเรียงผ่านศิลปินและกลุ่มศิลปินระดับนานาชาติ โดยมี 3 ศิลปินไฮไลท์สำคัญที่น่าจับตามอง ประกอบไปด้วย
Meita Meilita
Meita Meilita ศิลปินชาวอินโดนีเซีย ผู้ถักทอความทรงจำและประวัติศาสตร์บอกเล่าผ่านงานปักผ้า ผลงานของเธอใช้เส้นด้ายในฐานะเครื่องมือแห่งจดหมายเหตุ ที่บันทึกเสียงของสตรีและผู้คนที่ถูกลืมในประวัติศาสตร์กระแสหลัก โดยล่าสุดเธอได้ลงพื้นที่ทำวิจัยร่วมกับชุมชนเผ่าคาวาลัน (Kavalan) ในไต้หวัน เป็นผลงานปักคำภาษาพื้นเมืองที่ใกล้สูญหายลงบนผืนผ้า เพื่อสะท้อนถึงการคงอยู่และความเปราะบางทางวัฒนธรรม
GEGERBOYO
GEGERBOYO กลุ่มศิลปินอินโดนีเซีย จากยอกยาการ์ตา ที่ทำงานผ่านศิลปะจัดวาง ผ้าบาติก และ Wayang (ศิลปะละครหุ่นเชิด) ซึ่งพวกเขานำวิถีการทำงานร่วมกันแบบ Ketoprak (ละครพื้นบ้านชวา) มายั่วล้อและตั้งคำถามเชิงวิพากษ์ต่อแนวคิด Gotong Royong (การร่วมแรงร่วมใจ หรือการแบกรับภาระร่วมกัน) ว่าในมุมหนึ่งเคยถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือควบคุมทางสังคมอย่างไร พร้อมสร้างผลงานศิลปะจัดวางในฐานะ ‘อนุสาวรีย์แห่งบาดแผลทางจิตใจ’
Labay Eyong
Lin Chieh-Wen / Labay Eyong ศิลปินหญิงเชื้อสายชนเผ่าพื้นเมืองไต้หวัน ผู้สร้างสรรค์งานถักทอร่วมกับช่างทอในท้องถิ่น ที่นำเสนอผลงานประติมากรรมสิ่งทอขนาดใหญ่อย่าง ‘Weaving Ocean’ 〈晒海〉และ ‘Weaving Mountain’ 〈織山〉ที่ได้แปรเปลี่ยนทิวทัศน์ธรรมชาติ เหตุการณ์ภัยพิบัติ และร่องรอยการพัฒนาของมนุษย์ให้กลายเป็นผืนผ้าทอมือ เพื่อชวนให้เราคิดถึงความอ่อนน้อมต่อธรรมชาติ
และอีกหนึ่งไฮไลท์สำคัญที่ไม่ควรพลาดสำหรับชาวไทย คือการเข้าร่วมแสดงผลงานของศิลปินและคอลเลกทีฟจากประเทศไทย ไม่ว่าจะเป็น Womanifesto, Speedy Grandma, บู้ซือ อาจอ และ ภาพตะวัน สุวรรณกูฏ ที่จะมาร่วมขับเคลื่อนประเด็นเรื่องแรงงานสตรี วัฒนธรรมอินดี้ สปิริตของชุมชน และความทรงจำข้ามวัฒนธรรม
ร่วมด้วยทัพศิลปินและคอลเลกทีฟชั้นนำมากกว่า 30 กลุ่มจากทั่วเอเชียและระดับโลก อาทิ Gudskul, Citra Sasmita, Hylozoic/Desires, Cian Dayrit, Yee I-Lann และ Yamanaka Suplex ที่มาร่วมเปลี่ยนพื้นที่พิพิธภัณฑ์ให้กลายเป็นพื้นที่แลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน
Meita Meilita, Wanai Saiji: The Shape of Being, 2025
2026 Asian Art Biennial จัดขึ้นที่ National Taiwan Museum of Fine Arts (NTMoFA) ณ เมืองไทจง ไต้หวัน ตั้งแต่วันที่ 7 พฤศจิกายน 2026 จนถึงวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2027 สามารถติดตามรายละเอียดได้ที่: https://www.ntmofa.gov.tw