TEXT & PHOTO: SAMATCHA APAISUWAN
(For English, press here)
ใจกลางแห่งศรัทธา: ภาพเหมือนของชุมชนชาวอินเดียในกรุงเทพฯ
แนวคิดของโครงการ ใจกลางแห่งศรัทธา (At the Heart of Faith) เริ่มต้นขึ้นหลังจากนิทรรศการ ‘Connect’ ในงาน Bangkok Design Week 2025 ซึ่งเป็นผลงานที่สำรวจแนวคิดเรื่อง ‘การเชื่อมโยงผู้คนผ่านศิลปะ พื้นที่ และอารมณ์ร่วม’ ภายหลังจากนิทรรศการนั้น กรุงเทพมหานคร (กทม.) ได้เชิญให้ผมพัฒนาโครงการถ่ายภาพชุดใหม่ในรูปแบบนิทรรศการภาพถ่ายกลางแจ้ง เพื่อจัดแสดงในช่วงเทศกาลดิวาลี (Diwali Festival) วัตถุประสงค์คือเพื่อส่งเสริมและเผยแพร่ชีวิตของชุมชนชาวอินเดียในย่านพาหุรัด หรือ ลิตเติลอินเดียของกรุงเทพฯ ซึ่งเป็นชุมชนเก่าแก่ที่มีบทบาทสำคัญในความหลากหลายทางวัฒนธรรมของเมืองนี้
แนวคิดหลักของโครงการชัดเจนตั้งแต่ต้นคือการถ่ายทอดภาพชีวิตของผู้คนในชุมชนที่เต็มไปด้วยสีสันและศรัทธา ผ่านมุมมองที่สะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างความเชื่อ การค้า และวิถีชีวิตที่ดำเนินควบคู่ไปกับเมืองสมัยใหม่ โครงการนี้มีเป้าหมายเพื่อสะท้อนให้เห็นถึงความหลากหลายทางวัฒนธรรม ขณะเดียวกันก็สำรวจ ‘สายใยของมนุษย์’ ที่เชื่อมโยงชุมชนชาวอินเดียในแต่ละประเทศเข้าด้วยกัน ผ่านภาษากลางของความศรัทธาและความเป็นหนึ่งเดียว
ผลงานภาพถ่ายชุดนี้ประกอบด้วยภาพถ่ายจากประเทศอินเดียร่วมกับภาพถ่ายชุดใหม่ที่สร้างขึ้นในย่านพาหุรัด ทั้งสองชุดภาพถูกนำมาสานต่อกันเป็นบทสนทนาทางสายตา ระหว่างชุมชนที่มีจังหวะทางจิตวิญญาณเดียวกัน จุดศูนย์กลางของเรื่องราวอยู่ที่ คุรุดวารา ศรีคุรุสิงห์สภา (Gurdwara Sri Guru Singh Sabha) วัดซิกห์หลักของกรุงเทพฯ ที่มีโดมสีทองอร่ามโดดเด่นเหนือย่านการค้า เป็นสัญลักษณ์ของความศรัทธาและความต่อเนื่องของชุมชน
รอบๆ วัดคือภาพชีวิตประจำวันอันเรียบง่ายแต่เปี่ยมความหมาย ช่างตัดผ้าที่กำลังนั่งทำงานอยู่ในร้านเล็กๆ พ่อค้าแม่ค้าที่ขายผ้าและเครื่องเทศ ผู้สูงอายุที่นั่งสนทนากันในยามบ่าย ภาพเหล่านี้คือช่วงท่วงทำนองชีวิตที่สืบทอดมาหลายชั่วคน ในทุกๆ การกระทำเล็กๆ การสวมมณฑ์ การทำงาน การแบ่งปันอาหาร ศรัทธาไม่ได้ปรากฏเพียงในพิธีกรรม หากแต่ปรากฏอยู่ใน ‘จังหวะของชีวิตประจำวัน’ ของผู้คนในชุมชนแห่งนี้
ใจกลางแห่งศรัทธา จึงไม่ใช่เพียงแค่ภาพเหมือนของย่านพาหุรัดเท่านั้น แต่ยังเป็นบทบันทึกทางวัฒนธรรมที่สะท้อนถึงความต่อเนื่องของความเชื่อและตัวตนของผู้คนในมหานครกรุงเทพฯ
___________________
สมัชชา อภัยสุวรรณ เป็นช่างภาพและผู้อำนวยการฝ่ายสร้างสรรค์ในกรุงเทพฯ ที่มีประสบการณ์ด้านศิลปะและการออกแบบมากกว่า 30 ปี ผลงานของเขามุ่งสำรวจความเชื่อ โยงระหว่างวัฒนธรรม ศรัทธา และชีวิตประจำวันในแนวทางเชิงสารคดี เขาได้ร่วมงานกับองค์กรศิลปะและวัฒนธรรม รวมถึงเครือข่ายสื่อและข่าวชั้นนำ อาทิ Bangkok Post, Thai PBS World และ Financial Times
